Nola funtzionatzen du mobilak?

Mugikorren sareak bi zatitan bereizten dira: Mugikor zentrala eta erradio estazioko transmisoreak. Lehenengo hau deia nora bidali behar duen esaten dio eta bigarenak antena batzuk dira. Antenak mozua edo deiak bota egiten ditu eta hartu ere bai. Mobil batek energia oso gutxi daukanez estazio base bat beti gertu eduki behar du. Beste parte batetik base hauek kobertura ematen die. Azkenean mugikor bat asko simplifikatzen baduzu irrati bat eta walkie-talkie bat izango zen.

Mobileko zenbaki bat markatzen duzunean, zure mobila kobertura ematen dizun estazio basera bidaltzen du kobertura. base hau telefonikara bidaltzen du seinale bat eta telefonikako zentral baten bidez adierazten du deitutakoaren mobila izetuta badago edo itzalita badagoen, itzalita badago ezin delako deitu. Orduan zentralak sarerik onena autatzen du deitutakoarekin hitz egiteko. Antena hauek leku oso txikia okupatzen dute, mobiletan aparatu bat dago antena txiki hauen osaturikoa hexagono antzeko bat dela, baina hexagono horretan dena okupatuta egon behart da, hau da, ezin da utsunerik egon antena txiki hauen artean.

Zuk mugitzen bazara  estazioa oso arin atzematzen du eta kobertura basea bajatzen doanean ikustean berriro asten da beste kobertura estaziño bat bilatzen, hori ez du esan nahi hitz egiten duzun bitartean ebagita etzungo duzula.

NOLA EGITEN DA JABOIA

Jaboia, sukaldeko olioarekin errez egin daiteke.

K.a 2.800. urtetik erabiltzen hasi zen jaboia. Indusketa batzuetan aurkitutako buztinarekin hasi ziren lehenengo jaboiak egiten, Babiloniako hirian.

Erdi Aroan jaboia, artikulu oso karua bilakatu zen, horren ondorioz, jaboia mugatu egin zuten. XIX. mendean jaboia Europa eta Mundu osoan zabaldu zen.

Jaboiak eta detergenteak oinarri berdinetik abiatzen dira. Desberdintasuna, jaboiak, substantzia naturalak, animali koipeak eta barazkiak erabiltzen dira eta detergenteak, material sintetikoak soilik erabiltzen ditu.


Zergatik egiten da jaboia?

Etxeetan  gelditzen diren olio hondarrak harraskatik botatzen ditugu eta gure ibaietara joaten dira. Hantxe olio asko batzen denean, ez du urari oxigenatzen uzten eta landareak eta arrainak hiltzen dira.



HAU DA BEHAR DEN MATERIALA JABOIA EGITEKO:

• Jangarria den olio erabili behar dugu: Soja, Olioa... Iragazki batetik pasatu olioa behar ez dugun guztia hortxe gelditzeko.
• Plastikozko pintura (25l). 
• Egurrezko makila nahazteko.
• Plastikozko moldeak.
• Ura
• Ohiko gatza
• Ontzi-garbigailu baten basuaren erdia olioari zaporea eman dezan.

NOLA EGIN ETXEKO JABOIA:

• Olioa gorde 2 litro terdi lortu arte
• 2,5 litroko "basu" bat urez bete. Kolore desberdinetako jaboia egiteko, urari kolorantea gehitu al zaio.
• Giro haizagailu batetan makila baten laguntzarekin ura mugitu eta gatza bota.
• Nahastea -40 gradutan egin behar da.
• Masa bote batzuetan botatzen da eta gogortzen itzi behar da egun batzuetan.

SUDAFRIKAKO APARTHEIDA

Apartheida Sudafrikan Partido nazionalistak eta Partido Afrikaans Sortu zuten 1912an.

Apartheida arrazakerian akto razista bat izan zen. Sudafrikan urte asko iraundu zuena, baiana 1948 etik 1990 era eta biztanle gehienak beltzaranak ziren. Apartheid hitza afrikako hizkera batean (Afrikaans) banaketa esan nahi du. Apartheidaren helburua arrazak zeparatzea zen, hau da, beltzaranak alde batetik eta beste batetik zuriak.

Ondorengo puntu hauek ziren beltzaranak ezin zutenak egin eta pertsona zuriak baino pribilejio baño askos ere gutxiago zituztela.

1948an Daniel Francois hautagaiak hauteskundeak irabazi zituen. Berehala hasi ziren eratzen apartheidaren sistema.

Sudafrikako biztante beltzaranak ezin zuten gobernuan posizio bat artu. Batzutan leku ez garrantsitsu batzuetan ez ezik.

Beltzaranak ezin zuten negoziorik montatu ezta pertsona zurientzako lan egin.

Garraio publikoan alde batetik beltzaranak joaten ziren eta beste batetik beste garraio batetik pertsona zuriak joaten ziren.

Beltzaranak ezin zuten leku jakin batzuetan sartu eta gutxiago ere zuriak bazeuden. Sarrera oso pribilejiatu bat izan ezik.

Eraikin publikoak, ofizinak, korreoak, epaitegiak, bi sarrera zeuden, bat pertsona beltzentzako eta beste zurientzako.

1970 ume baten edukazioa ume zuri bat baño % 10 baño gehiago balio zuen.

Nelson mandela anti-apartheid zena, sudafrikako presidente autatu zuten 1994an zen eta bera izan zen apartheitik atera zuena sudafrikako beltzarareni. 1962an kartzelatua izan zen eta 27 urte pasa zituen kartzelan. 1999 De klerkeri utzi zion kargua. De klerk presidenteak bere lehenengo diskurtsoan beltzaranekiko arrazakeriarekiko legegak kendu egingo zuela apurka-apurka anuntziatu zuen 1990ean. (De Klerk presidentea zuria zen eta mandela beltzarana). Nelson Mandela premio asko lortu ditu honetagik, adibidez, Premio de la paz deiturikoa. Bestalde Namibiak independentzia eskuratu zuen Hegoafrikatik.

IÑAKI URDANGARIN KASUA

Iñaki Urdangarin,  Zumarragan (Gipuzkoa) jaio zen, 1968ko urtarrilaren 15ean. Eskubaloiko jokalari ohia da, eta Palmako dukea. Bere arbasoa Balentin Berriotxoa da, Bizkaiko patroia.

Vital Kutxako lehendakaria izan da. Orain, Espainiako Cristina Borbonen senarra da.



BIOGRAFIA

Iñaki Urdangarinen aita, Juan Mari Urdangarin Berriotxoa da, Euskalduna, eta bere ama, Claire Liebaert Courtain, Belgikarra. Familia gaur egun Gasteizen bizi da, baina Bartzelonan bizi zen orain dela urte asko.

1986 Junior mailako Balonmanoko Munduko txapelduna bilakatu zen. Balonmanoan oso emaitza onak lortu izan ditu bizitza guztian. 1998. urtean Españako Selekzioarekin joan zen. 1997. urtean Cristinarekin ezkondu zen. Eta 2000.urtean Balonmanoa utzi egin zuen. 

18 urterekin F.C Barcelonan sartu zen (Balonmano). 12 biderrez joan zen balonmanoko Españako Selekzioarekin, aipamen garrantzitsuenak, Joku Olinpikoak Bartzelona 92.urtean eta Atlanta 96.urtean. Munduko Txapelketan eta Europakoan ere parte hartu zuen. Bere emaitzak ikusiz, esan daiteke, Españako balonmanoko historian onenetarikoa izan dela.

1999.urtean bere lehenen semea izan zuen Cristina de Borbonekin, Juan izenekoa.

• URDANGARIN AFERA: 2011ko azaroan, "Palma Arena Kasuan" inplikatuta egon zen, diru publikoa legez kanpo bereganatzeagatik. 

IÑAKI URDANDARINEN KASUA


Iñakik zuzendutako empresa batetik diru publikoa eskuratu zuen. Horretaz leporatzen zaio Iñakiri. 2010 hasi ziren honen lehenengo aztarnak zabaltzen. Juan Carlos erregeak, 2006 zekien Iñakiren negozio susmagarria zelan, ez zen fidatzen.


Iñakik, 13 empresen jabe zen. Empresa horietan, diru publikoa naiz pribatua bideratzen zuten, lortzen duzen diruarekin jobietarako gastatzen zuen, kirolan adibidez.


Iñakirekin batera, Diego Torres, Ana Maria Tejeiro, eta bere anaiak, Jose Antonio eta Miguel daude inplikatuta. Gabriela Bravoren hitzek diotenez, denek ez dute eragin berdina izan kasu honetan, horren ondorioz, arazoak txikiagoak edo handiagoak izan daitezke.

PLATON

Platon, Greziako Filosofo garrantzitsuenetarikoa izan zen. Sokratesen ikasle eta Aristotelsen maisua izan zen. Sokratesengandik jasotako eragina nabarmena izan zen. Filosofiaren inguruan zekien dena eragin nabarmena ere izan zuen bere bizitzan. Filosofiaz aparte, etika, politika, metafisika eta epistemologia aztertu zituen.

BIZITZA

Bere bizitzari buruz ez dakigu asko. Platon hil zenean, bere biografia Espeusipo bere ilobak idatziriko laudoriok estali zuten. Diogneses Lartzioaren bilduman agertzen diren datuak anekdotak dira. Bere bizitzaren gora beherak kontatzen ditu. Iturri fidagarriena Platonek idatzi zuena da, gutunetan idatzi zituen datuak.

Atenasen jaio zen Platon. Familia handi batean jaiota dago. Ariston zen bere aita, bere ama Periktione deitzen zen.

Platonen jaiotzezko izena Ariston izan zen, baina "Diogenes Laertzioren" arabera, Platon izena bere gorpuzkera zabalagatik jarri zioten izen hori. Familia aberats bat zuen eta horregatik hezkuntza zabala jaso zuen. Sokratesen ikasi izan zen eta eragin h andia izan zuen Platonengan, bere maisu eta eredu bihurtu zen.

Sokrates, K.a 399 urtean epaituta eta kondenatua izan zen, bere ikasleen kontrako kanpaina bat jarri zuen Atenasen. Horren ondorioz, Platonek Atenasetik alde egin zuen, Sokrateseri zer gertatu zitzaionaren beldurrez. Hamabi urte egon zen Atenasetik kanpo.

Platonek zituen ideia politikoak martxan jarri zituen. Bere saiakerak porrot egin zuen eta Dionisioren babasea galdu eta esklabo bihurtu omen zen (ez da fidagarria datu hau). K.a 385. urtean Atenasera bueltatu zen eta "Akademia" izeneko ikastatxea sortu zuen. Bertan filosofia irakasten.


Sizilisako Dionisio II.a agintera heldu zen. Bigarren bidaia hau ere ez zen ongi bukatu. Erregeak bere aurkako matxinada bat antolatu zion Dioni eta erbesteratu egin zuen. Platon atxilatu zuten Silizian. Azkenean, erregearen baimenaz Atenasera itzuli zen. Dionekin elkartu ziren Ikastetxean. Bertan 4 urte igaro zituzten. Baina gauzak ez ziren ondo suertatu, eta Platon berriz atxilotu egin zuten, eta Dionek ihes egin behar izan zuen. Honek armada bat osatu eta Sizilia bere gain hartu nahi zuen, azkenean erahila izan zen. Platon Atenasera itzuli eta Akademian eman zituen bere bizitzako azken hamairu urteak, 80 urtekin hil baitzen.


LANAK

Platonen lanak osorik heldu zaizkigu. 36 solasaldi eta beste 7 lan. 7 lan horiek, ez dira Solasaldietan sartzen.
Gaur egungo adituek diotenez, Platonenak ez direla uste dute. Platonen zalantzazko 13 gutun daude.

Iñaki Zabaleta Urkiola

Leitzan jaio zen 1952.urtean jaio zen. Iñaki Zabaletak kazetaritzan doktore, lan ugari egin ditu zientzia honen inguruan. Atzerrian ere liburu asko argitaratu ditu ( Estatu Batuak, Erresuma Batuak, Alemania) baita espatu Espainolean ere.

Aldizkari dezberdinetan idatzi ditu artikuluak, eta irrati eta telebistaren zerikusia duten liburuak editatu ditu.

1989-94 Urteetan kazetaritzako Departamenduko zuzendaria izan zen. Iowa unibertsitatean ere irakasle izan zen.

Prentsan, irratian eta telebistan ekintza ugaritan parte hartu du, adibidez: Euskaldunon egunkariako bultzatzaile eta fundatzailetako bat izan da.

Eleberria, kontakizuna, poesia. Euskaraz idatzitako hainbat libururen egilea da. Sari eta lehiaketa ugaritan parte hartu du lehiakide moduan eta bai epaimahi lanetan.

Kultur jardunetan euskararen inguruan ekintza ugaritan parte hartu du.


BIBLIOGRAFIA.

http://eu.wikipedia.org/wiki/I%C3%B1aki_Zabaleta#Lanak

ARISTOTELES

Aristoteles, Greziako filosofo eta zientzialaria zen. Esaten dutenaren arabera, Platonekin batera garrantzi handiko filosofo eta zientzialaria. Aristoteles beste gai batzuk ere biltzen ditu; biologia, natura zientziak...besteak beste.  Aristotelesek 200 obra idatzi zituen eta 31 bakarrik heldu zaizkigu.  Aristoteles Alegandro Magnoren irakaslea izan zen

BIZITZA

Mazedoniako Stagira hirian jaio zen K.a. 384. urtean, eta hortik datorkio "Estagira" ezizena. Bere familiatik dator medikuntza eta biologiaren zaletasuna. Aristotelesen aita, Amintas erregearen sendagilea baitzen. Platonen akademian ikasi zuen 20 urte.

Platón hil egin zenean k.a 347. urtean Aristoteles Asia txikira joan egin zen, bere lagun batek gobernatzen zuena, Hermias izenekoa. Antze baita bere semearekin eskondu egin zen. Hermias hil egin zutenean Aristoteles Macedoniako kapitalera joan egin zen bizitzera, Hermiasen seme bezala goraipatu zuten.
PENTSAERA

• LOGIKA: Logikaren sortzailea izan zen Aristoteles. Esaldi bakoitzari bere arrazonamendu logikoa emanez. 

• NATURAREN FILOSOFIA: Aristotelesek interes handia erakutsi zuen naturako fenomenoekin. Biologian nabarmendu zen. Zoologian ornodunak eta ornogabeak ere bereizi zituen, eta botanikari dagokionez, loredunak  eta loregabeak ere bereizi zituen.

• METAFISIKA: Aristotelesek filolofiaz idatzirako lanen bilduma bat da, gai asko eta gai batzuk batasunik ez zutenak. Metafisika hitzean bera ez da agertzen, bere jarritzailean etab jarritako izenburua da.

BIBLIOGRAFIA

Ez da agertzen bibliografia guztia, bost atal falta dira.

Dakizkigunak:

Zientzia, Logika, Mefafisika, Etika eta Estetika dira.

Aristoteles ezaten zuena gizakiak egiten dugun aktibitate guztiak amaitu egin behar ditugula. Adibidez zapatari batek egin nahi duena zapata bat egitea da.
Onera egiten dizuna zoriontasuna dela eta horregaitik ezaten da etica aristotelikoa. zoriontasuna dela pertsonei jarraitzen diguna. eta ez dela askok ezaten duten moduan diruduna edo fama izatea. Beste batzuk berriz gustoarekin lortzen dela ezaten dute. Baina argi dago Aristotelesentzako onera egiten ziona zoriontzua izatea dela.